Ouderenzorg & Neurogeriatrie
Comfortzorg in de Laatste Fase
29 mei 2026
Archeon, Alphen aan den Rijn
Met fijne gastsprekers, juist uit de dagelijkse zorgpraktijk!, die je handvatten geven om ouderen en cliënten met neurologische & psychogeriatrische aandoeningen in de laatste fasen nog meer comfort, waardigheid en optimale zorg te geven.
Met o.a. Ignar Rip, Madeleine Kerkhof, Klara van Zuijdam, Els Derksen, Tineke van Sleen, Lizet Brans, Annet Brouwer en Miranda Koreman.
Kom ook naar het enige en unieke symposium rond
Complementaire en Integratieve Zorg!
Globaal programma (wordt nog verfijnd):
08.30-09.00u Ontvangst met koffie en thee
09.00u Start plenaire programma
Met Madeleine Kerkhof, Els Derksen, Miranda Koreman, Klara van Zuijdam, Annet Brouwer en Ignar rip.
Opening door Madeleine Kerkhof en Els Derksen
ComPaZIE voor het voetlicht
‘ComPaZIE- Complementaire zorg in de Palliatieve Zorg: Implementatie en Evaluatie’ is een project van de Hogeschool Rotterdam, in samenwerking met het Van Praag Instituut en Kicozo, ondersteund door ZonMW. In 4 verpleeghuizen met een hospice of palliatieve unit, Cedrah, Argos, Kalorama en Attent, ontwikkelen en implementeren we Complementaire Zorg met als leidraad de nieuwe handreiking ‘Complementaire zorg in de palliatieve fase’. Els Derksen, Senior Onderzoeker, brengt je op de hoogte van de veelbelovende ontwikkelingen in dit prachtige project.
De Gouden Complementaire Driehoek
Muziek, geur en aanraking verdiepen en verrijken je vak. Ze maken het werk lichter, menselijker én leuker. Voor Muziekgeluk is Ignar Rip de expert, die klank en muziek vertaalt in welzijn. Voor aanraking is Klara Van Zuijdam dé autoriteit in Nederland. En Madeleine Kerkhof is je partner in de Aromazorg. Wanneer de drie elementen van de Gouden Complementaire Driehoek professioneel en bewust worden ingezet, versterken ze elkaar in werking en impact. Deze benadering is dé weg naar minder zorgdruk, meer werkplezier én een betere levenskwaliteit voor zorgvragers en hun naasten. Het trio vertelt waarom en hoe zij evidence combineren met zorg met het hart.
De Uitdaging
Tot slot van het plenaire gedeelte gaan we met jou in gesprek over de rol van complementaire zorg in jouw setting en welke uitdagingen, maar ook welke voldoening je daaruit kunt halen voor zorgvragers, naasten en jou als zorgverlener. Het panel bestaat uit Els Derksen (Onderzoeker), Miranda Koreman (Complementair Zorgverlener) en Madeleine Kerkhof (Opleider Complementaire Zorg), onder leiding van Annet Brouwer (Healer en Coach).
11.00u Pauze, met muzikaal intermezzo
11.30-12.45u Workshop ronde 1, kies uit:
1.1 In Je Kracht blijven als Zorgverlener
Overeind blijven in de zorg van vandaag de dag en altijd “aan” staan, omdat je zorgvragers kwetsbaar zijn en je hen toch het best mogelijke wilt geven, vergt veel van je. In deze workshop geven Marion Beek en Barbara Van Ouytsel je handvatten om tijdens en na stressvolle momenten weer in je kracht te komen. Tijdens de workshop leer je de fijnste essentiële oliën kennen, korte zelfmassage te ervaren en enkele mooie maar in korte tijd uit te voeren ontspanningstechnieken. Laad je op en neem deze waardevolle en praktische handvatten mee om direct te kunnen gebruiken.
1.2 Welterusten
We weten het allemaal, slaap is van essentieel belang voor ons welzijn. Wist je dat ons brein zich het meest effectief ontdoet van afvalstoffen tijdens diepe rust? En dat daartoe ook de eiwitten behoren die betrokken zijn bij de breinschade bij mensen met de ziekte van Parkinson, Alzheimer, Lewy Body dementie? Tegelijk ervaren juist zij vaak gebroken nachten, veelal door gevoelens van onrust, nachtmerries en hallucinaties. Madeleine Kerkhof, expert op het gebied van ondermeer aromazorg in de neurogeriatrie, vertelt over de goede resultaten die gezien worden met essentiële oliën, waardoor kwaliteit van slaap en kwaliteit van leven enorm kunnen verbeteren.
1.3 De Taal Voorbij Woorden
Wat blijft er over wanneer de ander niet meer kan spreken? In deze workshop door Klara van Zuijdam ervaar je hoe de tastzin een weg opent naar contact. Hoe een aandachtige, afgestemde aanraking kan zeggen: ik ben hier, ik zie je, je bent niet alleen. We vertragen, voelen en ontdekken hoe verbinding mogelijk blijft – juist wanneer woorden verdwijnen.
13.00-14.15u Lunchpauze (buffet)
Met gevarieerde en uitgebreide vegetarische lekkernijen en tijd voor sensorisch carrousel, netwerken en ontspannen, want zorg voor jezelf is minstens zo belangrijk als zorg voor de ander.
14.15-15.30u Verrassende Archeon activiteit
15.30 Pauze
15.45u Workshop ronde 2 – kies uit:
2.1 Muziek in de Laatste Levensfase
Muziek biedt troost, geeft moed, maakt blij, ontroert, ontspant, verzacht en helpt bij het loslaten. Muziek bereikt hersengebieden die tot het einde actief blijven, zoals het emotionele geheugen en diep verankerde herinneringsnetwerken. Tijdens deze workshop laat Ignar Rip zien hoe je met zorgvuldig gekozen muziek rust, troost en nabijheid kunt creëren rond het sterfbed — voor de cliënt én de naasten.
2.2 De Verbinding
Verlies van verbinding is één van de grootste uitdagingen voor mensen met breinschade en hun naasten en zorgverleners. Dit kan leiden tot gevoelens van onzekerheid, angst en frustratie voor alle betrokkenen. Tineke van Sleen is als geen ander in staat om jou handvatten te geven in de communicatie. Met haar kennis en enthousiasme weet ze als geen ander jou te helpen de verbinding te leggen.
16.45u Plenaire afsluiting
17.15-18.00u Aangeklede borrel en afscheid
Tevens vind je er informatie stands en bijdragen van Kicozo en AromaZorg Zuster, Touch for Care, Muziekgeluk, Oshadhi, Chi, E-Nursing, Van Praag Instituut en anderen.
Een dag dus vol beleving en inspiratie voor jezelf en om mee te nemen naar jouw zorg voor cliënten en hun naasten.
Je kunt je nu alvast aanmelden! Mis het niet!
Mail ons via info@kicozo.nl
Kicozo
hét Kenniscentrum Integratieve & Complementaire Zorg
Tarief 2026: inclusief lekkere vegetarische lunch, koffie, thee & afsluitende aangeklede borrel: 239 euro (BTW vrijgesteld). Entree van het Archeon is inbegrepen (parkeren is voor eigen rekening).
Accreditatie wordt aangevraagd bij het Kwaliteitsregister V&V.
Organisatie:
Kicozo, Kennisinstituut Integratieve & Complementaire Zorg
AromaZorg Zuster
Onze sprekers:
Madeleine Kerkhof is verpleegkundig expert integratieve en complementaire zorg. Haar decennia lange praktijk staat bol van het “denken in mogelijkheden”, natuurlijk gebaseerd op evidence. Ze is auteur van diverse vakboeken en hoofddocent en oprichter van Kicozo en AromaZorg Zuster. Samen met Team Kicozo is ze de organisator van dit symposium.
Tineke van Sleen is al 35 jaar een gepassioneerde dementietolk, trainer en spreker. Met haar mensgerichte aanpak en oog voor verbinding en communicatie inspireert ze professionals in het dementieveld. Als auteur van Last van Vergetelijkheid, deelt ze haar (inter)nationale kennis om contact te verdiepen—juist wanneer woorden ontbreken. Haar missie? “Mensen met dementie écht zien en begrijpen!”
Ignar Rip is trainer en auteur, en de ontwikkelaar van de MuziekGeluk-methodiek: een evidence-based aanpak waarbij muziek doelgericht wordt ingezet om welzijn te vergroten en zorg te verlichten bij mensen met dementie en in de laatste levensfase. Vanuit het principe ‘werken met wat blijft’ – het muziekgeheugen en persoonlijke herinneringen – staat mensgerichte zorg centraal.
Miranda Koreman werkt als complementair zorgverlener in een cultuurspecifieke zorgorganisatie en als energetisch zorgdeskundige binnen mijn praktijk “Feel Connected”. Als schrijver brengt zij “Gevoelszorg” onder de aandacht: zorg die raakt, verbindt en ruimte laat voor het mens-zijn.
Marion Beek heeft jarenlang als zorgkundige in de wijk gewerkt. Ook is ze wondzorg deskundige en Healing Touch practitioner. Daarnaast heeft ze een massage praktijk en is ze Deskundige AromaZorg in de Zorg. Marion is een van de zeer gewaardeerde teamleden van Kicozo en geeft diverse trainingen in complementaire zorg.
Lizet Brans was jaren het boegbeeld complementaire zorg bij de stichting Groenhuysen, waar zij enorm veel betekende voor het welzijn van cliënten met dementie en andere vormen van breinschade en coachte ook collega’s. Ze heeft nu een nieuwe baan, maar als Deskundige AromaZorg in de Zorg, Aromatherapeut en Masseur deelt Lizet haar kennis en ervaringen in trainingen bij Kicozo.
Klara van Zuijdam is directeur van Touch for Care en specialist in affectieve en haptonomische aanraking. Aanraking en massage bij mensen met breinschade en aan het levenseinde vergen een speciale benadering. Ze zegt: “Hoe wij iemand benaderen en aanraken, bepaalt rechtstreeks het gevoel van welzijn dat de zorgvrager gedurende de hele dag ervaart.”
Els Derksen is een ervaren science practitioner en praktijkonderzoeker. Samen met Hogeschool Rotterdam, Van Praaginstituut en Kicozo is zij sinds juni 2023 een drijvende kracht achter de doorontwikkeling, implementatie en evaluatie van de handreiking ‘Complementaire zorg in de palliatieve fase’ in 4 verpleeghuizen met een hospice (unit): Argos, Attent, Cedrah en Kalorama.
Barbara Van Ouytsel is van huis uit Zorgkundige en heeft in België een praktijk voor huidverzorging en massage. Zij heeft decennia ervaring als Deskundige Aromazorg in de Zorg en is al jaren de vaste massagedocent van Kicozo en geeft met haar grote hart en kennis tevens Kicozo scholingen Complementaire Zorg in de Ouderenzorg en Psychogeriatrie.
Annet Brouwer evolueerde van haar drukke baan als organisatieadviseur en als manager in de zorg naar iemand die het maakbare van het leven losliet en de Universele Wetten omarmde. Als healer en coach werkt ze vanuit het uitgangspunt dat we zoveel meer zijn dan ons fysieke lichaam en we ook een mentaal lichaam en een zielslichaam hebben.
Nog even de kleine lettertjes: eenmaal aangemeld geldt voor individuele deelnemers een kosteloze bedenktijd van 14 dagen (geldt niet voor deelname namens c.q. door organisaties). Daarna wordt bij annulering tot 1 maart 2026 € 75 als bijdrage in de onkosten in rekening gebracht. Van 1 maart t/m 1 april 2026 € 95. Van 1 april t/m 20 april 2026 € 175. Daarna is annuleren niet meer mogelijk en blijft het volledige bedrag verschuldigd. Wel kun je je toegangsbewijs dan overdragen aan een andere zorgprofessional. Annuleren kan alleen schriftelijk.
De toewijzing van toegangsbewijzen en de workshopindeling geschiedt op volgorde van binnenkomst. Vol = vol. Je kunt eventueel op de wachtlijst komen wanneer het symposium volgeboekt is.
Op alle cursussen, ook in company, conferenties en onze dienstverlening zijn onze algemene voorwaarden van toepassing. Je vindt ze op: https://www.kicozo.info/algemene-voorwaarden-kicozo/
Plenair programma – sprekersinfo
Karlien Bongers is arts en werkte jarenlang als chirurg. Vandaag de dag is zij Specialist Integrative Medicine. Zij is auteur en coach voor gezondheid en geluk. Zij geeft lezingen en verzorgt opleidingen. Een vleesetende bacterie kostte haar in 2023 bijna haar onderarm. Karlien gaat op haar kenmerkende wijze in op haar genezingsproces. Ook gaat zij in op haar visie op de toekomst van Integrative Medicine en hoe leefstijl en complementaire zorg elkaar kunnen versterken.